سن مناسب برای شروع ارتودنسی؛ چرا زودتر بهتر است؟

درصد بسیاری از مراجعین به مطب ارتودنسی، والدین نگرانی هستند که فرزندان خود را با مشاهده اولین بی نظمی ها یا به هم ریختگی های دندانی به مطب ارتودنسی آورده و به دنبال  متخصص ارتودنسی کودکان در اصفهان و یا سایر استان ها می باشند چرا که تمامی امید آنها استفاده از روش های ارتودنسی برای جلوگیری از ایجاد بی نظمی و یا تشدید آن است. از این رو یکی از سؤالات بسیار مهم که معمولا توسط والدین بیمار پرسیده می شود این است که از چه زمانی باید درمان های ارتودنسی را آغاز کرد؟

سن ارتودنسی چند سال است؟

برای توضیح در مورد سن مناسب ارتودنسی لازم است ابتدا به مشکلات موجود در دهان کودکان و یا بزرگسالان توجه کرد این که آیا درمان ارتودنسی لازم است زودهنگام آغاز شود و یا بعد از سن دوازده سالگی و پایان دوره دندانی مختلط به آغاز گردد بسیار وابسته به مشکلات دندانی موجود می باشد.

در زمینه سن مناسب برای آغاز درمان ارتودنسی اختلاف نظرهایی نیز بین متخصصین ارتودنسی وجود دارد.

1. عده ای از متخصصان تمایل دارند که درمان های ارتودنسی را زودهنگام آغاز نکنند؛ چرا که طولانی شدن دوره درمان می تواند موجب خستگی بیمار شده و او را از درمان ارتودنسی بیزار کند.
2.  از سوی دیگر عده ای از متخصصان ارتودنسی تمایل دارد که با بسیاری از روش های ارتودنسی پیشگیری از بروز و یا تشدید مشکلات دندانی و یا رشدی فک و صورت جلوگیری کرده به عبارت دیگر عامل تنش زا در محیط دهان را حذف کرده و به طبیعت فرصت دهند تا رشد کاملی را برای استخوان های دو فک و رویش مناسبی را برای دندان ها فراهم کند.

دکتر کامران دوامی از جمله متخصصان ارتودنسی است که تمایل دارد برای درمان های ارتودنسی زودهنگام اقدام کند این درمان های ارتودنسی که معمولا به عنوان ارتودنسی پیشگیری نامیده می شوند طیف وسیعی از درمانهای ثابت و متحرک را در بر دارد که می تواند با ایجاد محیط مناسبی برای رویش دندانها از مشکلات شدید آینده جلوگیری کند.

از جمله موارد بسیار مهمی که در مطب ارتودنسی مورد توجه قرار می گیرد احتمال نهفته شدن بعضی از دندان ها می باشد. چنانچه استخوان های فک به اندازه کافی فضا نداشته باشند آخرین دندان هایی که به محیط دهان راه پیدا می کنند که معمولا دندان سه بالا می باشد ممکن است نهفته شده و در استخوان گیر کند به عبارت دیگر امکان رویش مناسب و قرارگیری در قوس دندانی را نداشته باشند.

درمان های زودهنگام برای جلوگیری از ایجاد چنین عوارضی معمولا بسیار قابل پذیرش است و بهتر است در اولین فرصت و به محض مشاهده احتمال نهفته شدن دندانها درمان ارتودنسی آغاز شود. از سوی دیگر در بسیاری از موارد مراجعین به مطب ارتودنسی از رشد مناسب فک ها برخوردار نبوده به عبارت دیگر روابط دو فک بالا و فک پایین ایده آل نیست.

سن مناسب برای تغییرات رشدی فک

بایدتأکید کرد که هر گونه تغییر رشدی برای استخوان های دو فک فقط و فقط قبل از بلوغ، پسرها حدود ۱۳-۱۴ سالگی و دخترها در حدود ۱۲-۱۳ سالگی قابل اجراست و چنانچه درمان ارتودنسی برای این اشخاص به تعویق بیفتند ممکن است به نتیجه مطلوب یا ایده آل نرسد.

از سوی دیگر از انجا که استخوان های فک ها در سنین پایین تر و زیر ۱۲-۱۳ سالگی انعطاف زیادی دارند و یا به اصطلاح نرم تر هستند امکان گسترش استخوان ها وجود دارد به عبارت دیگر می توان محیط قوس دندانی را بزرگ تر کرده و تمامی دندان ها فرصت رویش مناسب را داد. از این رو انجام درمان ارتودنسی در سنین پایین تر می تواند از مزایای متعددی همچون افزایش قوس دندانی و بزرگ تر شدن محیط برای رشد دندان ها برخوردار شود.

بعد از سن رشد برای ارتودنسی چیکار کنیم؟

اما چنانچه مراجعین به مطلب ارتودنسی از سن بلوغ حدود ۱۲-۱۳-۱۴  سالگی عبور کرده باشند و تمامی مراکز رشدی توانایی رشد خود را از دست داده باشند می توان گفت که دیگر امکان تغییر در ظاهر اسکلت فک و صورت وجود ندارد و هر انچه موجود است باید حفظ شود حرکات دندانی در ارتودنسی بزرگسالان تنها روش برای ایجاد لبخند زیبا می باشد که اگر استخوانهای دوفک رشد مناسبی نکرده باشند و یا درمانهای اسکلتال ارتودنسی تحت عنوان ارتوپدی فک و صورت قبلا انجام نشده باشد می تواند باعث ایجاد محدودیت هایی شود.

تشخیص نیاز به ارتودنسی در کودکان چه علائمی دارد؟

هرچند که لازم است کودکان از حدود سن شش سالگی هر ساله توسط متخصص ارتودنسی معاینه شوند ولی نشانه هایی نیز وجود دارد که والدین بیمار با توجه به انها می توانند متوجه شوند که احتمال نیاز به درمان ارتودنسی وجود دارد.

از جمله این نشانه ها می توان به

1. خروپف شبانه و یا بدخوابی های شب: این علائم نشانه تنگی شدید فک بالا دارد.
2.  سرماخوردگی های طولانی مدت: از عوارض تنگی فک سرماخوردگی می باشد که به وسیله پدر و مادر تشخیص داده می شود.
3. تلفظ اشتباه حروف: یکی دیگر از نشانه های نیاز به درمان ارتودنسی تلفظ بعضی از حروف به صورت غیر ایده آل می باشد که مهم ترین انها حرف “س” و”ز” می باشد و درمان های ارتودنسی در مواردی که کودک توانایی تفظ صحیح این حروف را نداشته باشد به راحتی می تواند موجب اصلاح تلفظ حروف شده و به عبارت دیگر مشکلات ارتودنسی آینده را برطرف کند.
4. انحراف فک پایین در حین غذا خوردن: ممکن است مراجعین به مطب ارتودنسی مطرح کنند که فرزندشان در حین غذا خوردن فک پایین را به سمت چپ یا راست منحرف می کند به عبارت دیگر انحراف فک در حین جویدن دارد.در این گونه موارد بسیار لازم است که یک ارتودنسی سریع و زودهنگام و به محض تشخیص انجام شود چراکه انحراف فک در حین غذا خوردن می تواند عوارض بسیار جدی و طولانی مدتی داشته باشد که گاها در سن بالاتر فقط و فقط به وسیله جراحی های سخت و پرهزینه ارتودنسی قابل درمان است.

از سوی دیگر درمانهای ارتودنسی زودهنگام در کودکان بسیار کم هزینه تر هستند و می توانند در زمان بسیار کوتاهی به نتیجه مطلوب یا ایده ال برسند با این وجود استفاده از براکت های ارتودنسی ثابت برای بزرگسالان هم هزینه بیشتری دارد و هم زمان بیشتری برای درمان مورد نیاز است.

براکتها وقتی که بر روی سطوح دندانی چسبانده می شود نیازمند مراقبت می باشند و حتما باید از خوردن غذاهای سخت و سفت دوری شود.چراکه می تواند باعث کنده شدن براکت ها از روی سطوح دندانی گردد.

مراقبت های بعد از ارتودنسی چیست؟

معمولا در جلسه اول درمان توصیه هایی در این زمینه به بیمار یا والدین او داده می شود و مواردی که لازم است رعایت گردد مورد توجه قرار می گیرد.با این وجود یکی از سوالاتی که بسیار میپرسند این است که اگر براکت ارتودنسی کنده شود چه کنیم ؟ اگر براکتی به علت عدم همکاری بیمار کنده شود لازم است با مطب تماس گرفته و در اولین فرصت برای اصلاح مشکل به وجود امده اقدام شود.

در پایان می توان  گفت

به نقش والدین در مورد تصمیم گیری برای انجام درمان ارتودنسی کودکانشان اشاره کرد. همچنین در جواب اینکه سن ارتودنسی چند سال است لازم است والدین هر شش ماه تا یک سال یک بار و بعد از شش سالگی فرزندان خود را برای معاینه ارتودنسی به مطب متخصص ارتودنسی ببرند و در صورتی که درمان های ارتودنسی زودهنگام مورد نیاز باشند در انجام آنها تعلل نکرده و سریعا درمان را بپذیرند چرا که می توانند با یک درمان ارتودنسی زودهنگام و در سنین پایین هم از مزایای هزینه کم و زمان کوتاه استفاده کرده و هم از مشکلات بزرگ آینده جلوگیری کنند.