گیر کردن آسانسور یکی از متداول‌ترین مشکلات در ساختمان‌های مسکونی، اداری و تجاری است. این اتفاق معمولاً به دلایل فنی، الکتریکی، مکانیکی، انسانی یا محیطی رخ می‌دهد. شناخت این دلایل نه‌تنها به رفع مشکل کمک می‌کند، بلکه در پیشگیری از خرابی‌ها و افزایش ایمنی آسانسور بسیار مؤثر است.

بیشتر بخوانید: تعمیر آسانسور 

مهمترین دلایل گیر کردن آسانسور

۱٫ قطع و نوسان برق

یکی از اصلی‌ترین دلایل توقف آسانسور قطع برق شهری است. اگر سیستم برق اضطراری (UPS) یا باتری نجات فعال نباشد، آسانسور بین طبقات متوقف می‌شود.

نوسانات برق چه می‌کند؟

• باعث خطا در تابلو فرمان
• فعال شدن سیستم ایمنی و توقف آسانسور
• آسیب به موتور یا درایو

۲٫ اضافه بار (Overload)

قرار گرفتن تعداد افراد بیش از حد مجاز باعث فعال شدن سنسور اضافه‌بار می‌شود و آسانسور حرکت نمی‌کند یا خودبه‌خود توقف می‌کند تا بار کم شود.

نشانه‌ها:

• آلارم یا صدای هشدار
• نمایش علامت OL (Over Load)
• قفل شدن درب‌ها تا کاهش وزن

۳٫ خرابی تابلو فرمان آسانسور

تابلو فرمان مغز کنترل آسانسور است. هر نوع اختلال یا سوختگی قطعات باعث توقف کابین می‌شود.

دلایل خراب شدن تابلو فرمان:

• نوسان برق
• قدیمی بودن تجهیزات
• اتصال کوتاه
• نفوذ رطوبت

۴٫ خرابی سنسورهای طبقات و درب‌ها

سنسورهای طبقات از حرکت دقیق کابین اطمینان می‌دهند.

اگر یکی از آنها مشکل پیدا کند:

• کابین محل طبقه را تشخیص نمی‌دهد
• بین طبقات متوقف می‌شود
• حرکت ناگهانی یا قفل شدن رخ می‌دهد

۵٫ مشکل در موتور و گیربکس آسانسور

موتور محرک اصلی است. هر نوع خرابی باعث قفل شدن کابین می‌شود.

مشکلات رایج:

• داغ کردن موتور
• تمام شدن روغن گیربکس
• فرسودگی چرخ‌دنده‌ها
• افزایش اصطکاک
• کاهش قدرت کشش

بیشتر بخوانید: سرویس و نگهداری آسانسور

۶٫ پارگی یا شل شدن سیم‌بکسل‌ها

سیم‌بکسل‌های فرسوده یا شل شده باعث عملکرد نامنظم شده و سیستم ایمنی آسانسور را متوقف می‌کند.

نشانه‌ها:

• تکان خوردن کابین
• توقف ناگهانی
• صدای غیرعادی هنگام حرکت

۷٫ خرابی درب آسانسور

در آسانسور، درب‌ها نقش حیاتی دارند. اگر به‌طور کامل بسته نشوند، آسانسور حرکت نمی‌کند.

دلایل گیر کردن درب‌ها:

• جسم خارجی بین درب
• خرابی موتور درب
• سوختن سنسورهای لبه‌درب
• تعمیرات نادرست

۸٫ خطای اپراتوری یا استفاده نادرست

استفاده اشتباه از آسانسور می‌تواند منجر به توقف شود.

نمونه‌ها:

• فشار دادن چندین دکمه پشت سر هم
• نگه داشتن درب با دست یا پا
• حمل وسایل سنگین بدون هماهنگی
• پریدن داخل آسانسور (بسیار پرخطر)

۹٫ فرسودگی قطعات به دلیل عدم سرویس دوره‌ای

آسانسور مانند هر دستگاه دیگری نیاز به سرویس ماهانه دارد.
عدم سرویس باعث:

• گیر کردن کابین
• خرابی ترمز
• افت کیفیت حرکتی
• توقف ناگهانی

۱۰٫ مشکل در سیستم ترمز آسانسور

اگر سیستم ترمز بیش از حد حساس تنظیم شده باشد، به‌محض بروز کوچک‌ترین ارتعاش، آسانسور متوقف می‌شود.

دلایل خرابی ترمز:

• کثیف شدن لنت‌ها
• سفت یا شل بودن بیش از حد
• تنظیم نبودن میکروسوئیچ‌ها

۱۱٫ مشکل در ریل‌ها و کفشک‌ها

ریل‌ها مسیر حرکت کابین هستند. اگر کثیف، روغنی یا زنگ‌زده باشند، کابین گیر می‌کند.

نشانه‌ها:

• لرزش هنگام حرکت
• صداهای ناهنجار
• توقف ناگهانی در مسیر

۱۲٫ مشکلات محیطی

عواملی که کمتر دیده می‌شوند اما تأثیر جدی دارند:

• رطوبت زیاد
• گرمای شدید موتورخانه
• نفوذ آب به چاهک
• گرد و غبار زیاد در ساختمان‌های نوساز

آیا گیر کردن آسانسور خطرناک است؟

معمولاً بسیار کمتر از تصور خطرناک است. آسانسورها دارای سیستم‌های محافظتی مانند:

• ترمز اضطراری
• سیستم ضد سقوط
• ترمز پاراشوت
• لیمیت‌سوئیچ‌های ایمنی
  هستند که مانع سقوط می‌شوند.

هنگام گیر کردن آسانسور چه باید کرد؟

✔️ آرامش خود را حفظ کنید

سیستم‌های ایمنی کاملاً فعال هستند.

✔️ از تکان دادن درب خودداری کنید

این کار می‌تواند خطرناک باشد.

✔️ از آیفون یا دکمه اضطراری استفاده کنید

تماس با واحد مدیریت یا نگهبانی.

✔️ درب را با زور باز نکنید

باز شدن اشتباه باعث سقوط یا آسیب می‌شود.

✔️ منتظر تکنسین باشید

فقط سرویس‌کار مجاز اجازه باز کردن درب آسانسور را دارد.

چگونه از گیر کردن آسانسور جلوگیری کنیم؟

✔️ سرویس ماهانه

بهترین و مهم‌ترین عامل جلوگیری از خرابی.

✔️ نصب برق اضطراری (UPS)

برای جلوگیری از گیرکردن هنگام قطعی برق.

✔️ استفاده نکردن بیش از ظرفیت

به ظرفیت درج‌شده در کابین توجه کنید.

✔️ عدم ریختن آب یا مواد شوینده در چاه آسانسور

باعث خرابی سنسورها و موتور می‌شود.

✔️ تهویه مناسب موتورخانه

موتور نباید بیش از حد گرم شود.

✔️ استفاده از تکنسین متخصص

تعویض قطعات توسط افراد غیرمتخصص باعث خرابی‌های زیادی می‌شود.

جمع ‌بندی

گیر کردن آسانسور می‌تواند به دلایل فنی، مکانیکی، الکتریکی یا انسانی رخ دهد. مهم‌ترین دلایل آن نوسانات برق، خرابی سنسورها، فرسودگی قطعات، مشکلات درب، اضافه بار و سرویس نامنظم هستند.
رعایت اصول استفاده و انجام سرویس‌های دوره‌ای می‌تواند احتمال گیر کردن آسانسور را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد.