⚖️ خسارت تاخیر تادیه دین چگونه محاسبه می شود؟

خسارت تاخیر تادیه خسارتی است که به دلیل کاهش ارزش پول و بر اثر تاخیر در پرداخت بدهی ایجاد شده که مدیون باید آن را به داین بپردازد. بر اساس ماده ۵۲۲ در دعاوی با موضوع دین و وجه رایج در صورتی که داین دین را مطالبه کند و مدیون با وجود داشتن تمکن مالی از پرداخت امتناع کند، در اینصورت اگر در زمان سررسید تا زمان پرداخت در شاخص قیمت سالانه تغییرات قابل توجهی ایجاد شده باشد. دادگاه بر حسب این شاخص که بوسیله بانک مرکزی تعیین می شود میزان خسارت تاخیر تادیه را محاسبه می کند. مگر اینکه طرفین بر قیمت مشخصی به توافق رسیده باشند.

فرمول محاسبه خسارت تاخیر تادیه چیست؟

میزان خسارت تاخیر تادیه بر حسب فرمولی که توسط بانک مرکزی تعیین شده محاسبه می شود. طبق این فرمول مبلغ بدهی ضرب در شاخص تورم زمان جدید شده و نتیجه حاصل شده تقسیم بر شاخص تورم زمان جدید خواهد شد. اگر بخواهیم خسارت را به روش ماهانه محاسبه کنیم باید با ذکر مثالی روش محاسبه آن را شرح دهیم. مثلا اگر چک پنجاه میلیونی در سررسید خرداد ۱۳۹۹ صادر شده باشد، ولی تا شهریور ۱۴۰۱ هنوز پرداخت نشده باشد. جهت محاسبه خسارت تاخیر تادیه و اصل بدهی باید اطلاعات زیر را در اختیار داشته باشیم.

• مبلغ اصلی چک
• شاخص تورم سال ۱۳۹۹ که همان زمان سررسید است.
• شاخص تورم سال۱۴۰۱ که همان زمان پرداخت چک است.

آیا امکان محاسبه ارزش پول جدید در زمان قدیم وجود دارد؟

بله. اگر عدد شاخص تورم زمان جدید و قدیم را در فرمول بالا با هم جابجا کنیم می توانیم ارزش پول زمان حال را در زمان گذشته محاسبه کنیم. طبق فرمول زیر شاخص تورم زمان جدید تقسیم بر شاخص تورم زمان قدیم شده و حاصل آن ضرب در مبلغ پول می شود. در اینصورت ارزش پول زمان قدیم بدست خواهد آمد.

آیا امکان محاسبه شاخص تورم در صورت اطلاع از نتیجه یک محاسبه تاخیر تادیه وجود دارد؟

بله اگر از نتیجه محاسبه تاخیر و تادیه آگاه باشیم، ولی یکی از شاخص های این محاسبه را ندانیم، امکان بدست آوردن شاخص دیگر برای ما وجود دارد. اگر شاخص زمان جدید را نیز ندانیم می توانیم بدهی اصلی را بر شاخص زمان سررسید تقسیم کنیم و حاصل آن را تقسیم بر عدد بدست آمده کنیم.

شاخص تورم سالانه توسط بانک مرکزی تعیین می شود و این شاخص معیار و ملاک قانونی در مراجع قضایی است که در محاسبه اختلاف ارزش پول در نظر گرفته می شود. این معیارهای بکار رفته، با اینکه شیب مشابهی دارند در محاسبه شاخص ها به میزان زیادی با هم فرق دارند، ولی اعداد شاخص بجای هم استفاده نمی شوند و با هم فاصله دارند.