آیا مرد می‌تواند درخواست کاهش مهریه دهد؟⚡

کاهش مهریه بدون رضایت زن از نظر دادگاه خانواده قابل قبول نیست. بهترین وکیل خانواده در تهران در این مورد به مرد توصیه می‌کند، درخواست تعدیل مهریه از دادگاه خانواده را مطرح کند و با اثبات اعسار و ناتوانی در پرداخت مهریه، عدم استحقاق زن برای دریافت مهریه یا غیر متعارف بودن مقدار آن جهت کاهش میزان مهریه اقدام نماید. اگر شما هم به وکیلی مجرب برای تعدیل مهریه نیاز دارید، می‌توانید با مراجعه به وب‌سایت‌های حقوقی نظیر: وکیل تو (vakileto.net)، وکیل چی و…. از مشاوره‌های تخصصی وکلای خبره آن‌ها برخوردار شوید.

آیا از نظر حقوقی مرد می‌تواند درخواست کاهش مهریه را بدهد؟

مرد از نظر حقوقی می‌تواند از دادگاه درخواست کاهش مهریه را داشته باشد، اما از آن جایی که مهریه حق قانونی و شرعی زن است؛ به طور کلی کاهش آن بستگی به شرایط خاصی دارد که دادگاه آن را قبول کند؛ در این زمینه مراجعه و مشاوره با بهترین وکیل طلاق در تهران به مرد در تسهیل روند کاهش مهریه کمک خواهد کرد. یکی از این شرایط اعسار مرد است، اگر مرد توانایی پرداخت مهریه را نداشته باشد، وکیل می‌تواند برای او دادخواست اعسار بدهد.

اگر مدارک، شواهد و دلایل او قانع کننده باشد، دادگاه حکم تقسیط یا کاهش مهریه را با تعیین مبلغ مشخصی صادر می‌کند؛ همچنین توافق بین زن و مرد نیز در قالب ابراء یعنی بخشیدن کامل مهریه یا هبه، بخشیدن بخشی از مهریه سبب کاهش مقدار آن می‌شود؛ علاوه بر این در مواردی که مهریه سنگین و غیرمتعارف باشد، دادگاه به تعدیل کردن میزان آن اقدام می‌نماید.

چنانچه مرد بتواند ثابت کند که مهریه صوری تعیین شده و صرفاً در عقدنامه برای حفظ منزلت زن، جلوگیری از تصمیم‌های عجولانه برای طلاق و عاملی برای امنیت زن در زندگی مشترک تعیین شده و نیت جدی برای مطالبه آن از طرف زن و پرداخت آن از طرف مرد نبوده و با در اختیار داشتن مدارکی نظیر: پیام‌ها یا اقرارهای شفاهی و کتبی در موارد نادری امکان اثبات آن در دادگاه و تعدیل یا بطلان مهریه فراهم می‌شود.

اهمیت شناخت مشاوره با وکیل مهریه مجرب در کاهش درخواست مهریه به شرح زیر است:

آشنایی با روش‌های درخواست کاهش مهریه از جانب مرد

کاهش مهریه برای مرد امکان پذیر است، اما تحت شرایطی و طی مراحل مشخصی صورت می‌گیرد و با چالش‌هایی همراه است. برخی از روش‌های قانونی برای کاهش مهریه به شرح زیر است:

• بخشیدن مهریه به صورت ابراء یا بذل مهریه: زن با رضایت کامل خودش در ابراء مهریه را در دفترخانه اسناد رسمی یا تنظیم سند رسمی به مرد می‌بخشد؛ در این صورت دوباره حقی برای مطالبه آن ندارد، اما زن در بذل مهریه به صورت هبه یا در قبال طلاق توافقی می‌تواند در صورتی که در دوران عده باشد از بخشش مهریه منصرف شود و دوباره آن را مطالبه کند.
• عدم استطاعت مرد (اعسار): اگر مرد توان پرداخت مهریه را نداشته باشد، می‌‎تواند دادخواست اعسار بدهد تا دادگاه با بررسی شرایط مالی مرد، میزان پرداخت مهریه را کاهش دهد یا آن را تقسیط کرده و مبلغ و تعداد اقساط را مشخص نماید.
• ابطال مهریه به دلایل قانونی: مهریه در برخی موارد به دلایل خاصی باطل یا کاهش می‌یابد. یکی از این دلایل عدم رعایت شرایط قانونی در تنظیم سند مهریه نظیر: صوری بودن مهریه، اثبات اکراه در زمان عقد و اجبار مرد به قبول مهریه یا غیرقانونی بودن مالی که به عنوان مهریه تعیین شده، موجب بطلان مهریه می‌شود.
• طلاق قبل از رابطه زناشویی: اگر قبل از رابطه زناشویی زوجین از هم جدا شوند، مرد باید نصف مهریه را پرداخت کندو این امر به کاهش میزان مهریه در صورت جدایی سریع کمک می‌کند.
• ادعای تدلیس در ازدواج: اگر مرد بتواند ثابت کند که زن او را فریب داده نظیر: مخفی کردن بیماری، سن، وضعیت مالی و… در این صورت، ازدواج براساس تدلیس و فریب انجام شده و مرد می‌تواند درخواست فسخ نکاح بدهد که در برخی موارد به کاهش مهریه کمک می‌کند.
• استفاده از صلح و سازش: وکیل خانواده در برخی موارد با مشاوره با زوجین و از طریق میانجی‌گری یا داوری به زوجین کمک می‌کند که در مورد کاهش بخشی از مهریه به توافق برسند.

تأثیرات استفاده از روش میانجیگری در کاهش میزان مهریه

میانجی‌گری برای کاهش مهریه یک روش جایگزین برای حل اختلافات زوجین است و سبب می‌شود، آن‌ها به جای مراجعه به دادگاه با کمک یک فرد بی طرف که می‌تواند، یکی از اعضای خانواده، وکیل یا مشاوره خانواده باشد، به توافقی عادلانه و قابل اجرا با کمترین تنش و در کوتاه‌ترین زمان دست یابد. وقتی بحث مطالبه مهریه از طریق دادگاه مطرح می‌شود، غالباً اختلاف بین زوجین و خانواده‌ها شدیدتر می‌شود؛ در حالی که میانجی‌گری در فضایی غیر رسمی و مناسب، امکان مذاکره برای رسیدن به توافقی دوجانبه جهت کاهش مهریه را فراهم می‌کند.

زوجین در این روش سعی می‌کنند؛ به کمک فرد میانجیگر و راهنمایی‌های او به راه‌حلی برد-برد برسند که مورد رضایت هر دوی آن‌ها باشد، اما رسیدگی پرونده مهریه در دادگاه علاوه بر این که هزینه‌های دادرسی را به زوجین تحمیل می‌کند، موجب می‌شود، بسیاری از آقایانی که قادر به پرداخت مهریه‌های سنگین نیستند با مشکلاتی نظیر محکومیت قضایی، حکم جلب و زندان مواجه شوند.

اما وکیل یا مشاور حقوقی با میانجی‌گری روش‌های جایگزین نظیر: پرداخت اقساطی و تدریجی همچنین جایگزینی مهریه با اموال غیرنقدی نظیر: ملک، خودرو و طلا یا کاهش قسمتی از مهریه را پیشنهاد می‌دهد؛ بنابراین میانجی‌گری روشی مؤثر برای کاهش تنش‌ها، حل اختلافات و رسیدن به توافق منصفانه برای کاهش مهریه و حفظ روابط خانوادگی است که البته بستگی به تمایل زوجین برای مذاکره و مهارت میانجیگر در ایجاد توافق بین زوجین بستگی دارد.

نقش اثبات عدم قدرت مالی مرد هنگام عقد در کاهش مهریه

نقش اثبات عدم توانایی مالی مرد هنگام عقد جهت کاهش مهریه در مواردی که مهریه از نوع عندالاستطاعه باشد، مؤثرتر واقع می‌شود؛ زیرا مرد فقط در صورت داشتن، توانایی مالی موظف به پرداخت این مهریه است و اگر بتواند به دادگاه ثابت کند که در زمان عقد یا در زمان مطالبه مهریه از طرف زن، قادر به پرداخت آن نبوده ممکن است ،دادگاه مهریه را کاهش دهد یا شرایط پرداخت آن را تغییر دهد؛ لازم به ذکر است که این نوع مهریه براساس ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی تعیین شده و دادگاه با بررسی وضعیت مالی مرد در این مورد حکم صادر می‌کند.

اما برای اثبات عدم توانایی مالی مرد مدارکی نظیر: گواهی بانکی جهت تعیین عدم موجودی کامل برای پرداخت مهریه از طریق حساب‌های بانکی، بررسی اظهارنامه مالیاتی که درآمد پایین یا عدم درآمد او را نشان می‌دهد و شهادت شهود که از وضعیت مالی مرد باخبر هستند و عدم توانایی مالی او را تأیید می‌کنند؛ برای اقناع دادگاه لازم است.

دادگاه پس از اثبات عدم توانایی مالی مرد برای پرداخت مهریه به تقسیط آن به صورت اقساط ماهیانه، کاهش میزان مهریه و تعویق پرداخت مهریه تا زمانی که مرد توانایی مالی پرداخت آن را داشته باشد، حکم می‌دهد، اما در مورد مهریه عندالمطالبه مرد در صورت اثبات صوری بودن مهریه، اجبار یا فریب او توسط زن برای پذیرش مهریه سنگین و قید شرط تعدیل مهریه در سند ازدواج در صورت عدم توانایی مالی مرد، می‌تواند حکم کاهش مهریه را از دادگاه بگیرد.

مراحل ضروری برای درخواست بدون دردسر کاهش مهریه از جانب مرد

اگر همسر شما از طریق میانجی‌گری بزرگان خانواده یا وکیل خانواده به کاهش میزان مهریه رضایت داد، شما می‌توانید با ثبت توافق‌نامه در دفتر اسناد رسمی، مقدار جدید مهریه را مشخص کنید یا در صورت بخشش مهریه از طرف او آن را به صورت یک سند رسمی و معتبر در دفتر خانه به ثبت برسانید، اما اگر مجبور به کاهش یا تقسیط مهریه از طریق دادگاه شدید، باید مراحل زیر را انجام دهید:

1. تنظیم دادخواست تعدیل یا اعسار مهریه: اگر همسر شما مهریه را به اجرا نگذاشته باشد، می‌توانید از دادگاه درخواست تعدیل مهریه و کاهش آن را داشته باشید و اگر مهریه را به اجرا گذاشته باشد، درخواست اعسار از پرداخت مهریه را بدهید تا بتوانید آن را قسط بندی کنید. مدارک مورد نیاز شامل: مدارک شناسایی، سند ازدواج، مدارک مالی مانند: پرینت حسابی بانکی، فیش حقوقی، اجاره نامه و استشهادیه محلی برای اثبات ناتوانی مالی شما است.
2. ارائه دادخواست به دادگاه خانواده: شما در این مرحله باید دادخواست خود را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید تا دادگاه زمان رسیدگی به پرونده را تعیین کند؛ در این دادخواست باید مدارک و دلایل خود را برای کاهش مهریه یا تقسیط آن ضمیمه دادخواست کنید.
3. بررسی شرایط توسط دادگاه: دادگاه پس از بررسی شرایط شما و تشکیل جلسه و با توجه به دفاعیات شما یا وکیلتان مهریه را به صورت اقساطی تعیین می‌کند و در این صورت باید مبلغی را به عنوان پیش پرداخت و مابقی را ماهانه با اقساط معین به زن پرداخت کنید، اما اگر مهریه سنگین و نامتعارف باشد و پرداخت آن در توان شما نباشد، دادگاه تعدیل مهریه و کاهش آن را می‌پذیرد.
4. ارائه شهود و مدارک برای اثبات ناتوانی مالی اجرای حکم دادگاه: پس از صدور رأی اگر دادگاه حکم به تقسیط مهریه داده باشد، باید اقساط را طبق نظر دادگاه پرداخت کنید و اگر حکم به کاهش مهریه صادر شده باشد، میزان مهریه جدید را که تعیین و ثبت شده است را باید بپردازید.

معرفی چالش‌ها و موانع حقوقی در مسیر کاهش مهریه

کاهش مهریه از لحاظ حقوقی با چالش‌ها و موانع متعددی همراه است. برخی از مهم‌ترین این موانع عبارتند از:

محدودیت قانونی: مطابق با ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مهریه به محض عقد نکاح زن به او تعلق می‌گیرد و هرگونه کاهش یا اقساط مهریه باید با رضایت زن انجام شود؛ بنابراین مرد بدون رضایت زن به تنهایی نمی‌تواند میزان مهریه را از طریق قانونی کاهش دهد.

تأثیر قوانین جدید مهریه: طبق قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ مهریه تا ۱۱۰ سکه عواقب کیفری دارد. برخی از مردان تصور می‌کنند با استناد به این قانون می‌توانند، میزان مهریه‌هایی که بالای ۱۱۰ سکه هستند را کاهش دهند؛ در حالی که اگر مهریه بیش از ۱۱۰ سکه باشد، زن می‌تواند از طریق معرفی اموال مرد مابقی مهریه خود را مطالبه کند و جنبه حقوقی دریافت مهریه را پیگیری نماید.

پشیمانی زن از توافقات قبلی در مورد مهریه: اگر زن و مرد بعد از عقد با توافق یکدیگر در قالب صلح یا هبه اقدام به کاهش مهریه کرده باشند، زن می‌تواند در آینده بخشش خودش را پس بگیرد؛ به خصوص اگر بتواند به دادگاه ثابت کند که تحت فشار یا فریب مهریه‌اش را بخشیده است.

پیچیدگی‌های ناشی از مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه: زن در مهریه عندالمطالبه می‌تواند درخواست پرداخت کامل مهریه را داشته باشد و دادگاه با کاهش این نوع مهریه موافقت نمی‌کند؛ در مهریه عندالاستطاعه اگر مرد مهریه را پرداخت نکند، زن می‌تواند به دادگاه مراجعه کرده و مقدار اموال و دارایی مرد را به اثبات برساند و مهریه خود را دریافت کند؛ بنابراین در مهریه عندالاستطاعه روند مطالبه مهریه سخت‌تر می‌شود و دادگاه در صورت عدم موافقت زن مقدار مهریه را کاهش نمی‌دهد.

نقش دادگاه در پذیرش یا رد درخواست کاهش میزان مهریه

نظام حقوقی ایران مهریه را به عنوان یکی از تعهدات مالی مرد پس از عقد ازدواج برای زن در نظر گرفته است و اگر مرد دچار مشکلات مالی باشد؛ به او این امکان را داده که با درخواست کاهش مهریه یا پرداخت اقساطی آن دین خود را به زن ادا کند. روند کار دادگاه در پذیرش یا رد دادخواست مهریه به شرح زیر است:

• ارائه درخواست و مستندات مالی: مرد با ارائه دادخواست رسمی به دادگاه خانواده درخواست کاهش مهریه را مطرح می‌کند. او در این دادخواست باید وضعیت مالی خود، درآمدها، هزینه‌های زندگی، بدهی‌ها و سایر موارد را به طور دقیق توضیح دهد و گواهی و درآمدها، صورت های مالی، اظهارنامه‌های مالیاتی و سایر اسناد معتبر را برای اثبات ادعای خود ارائه دهد.
• ارزیابی دادگاه از وضعیت مالی مرد: دادگاه خانواده پس از دریافت دادخواست و مدارک، وضعیت مالی مرد را از طریق استعلام از بانک‌ها، سازمان‌های ذی‌صلاح و با توجه به شهادت شهود ارزیابی می‌کند و اگر مدارک مربوطه نشان دهد که مرد در شرایط اقتصادی بحرانی است و توانایی پرداخت کامل مهریه را ندارد، شرایط اعسار او را تصدیق می‌کند.
• تصمیم گیری دادگاه برای پرداخت مهریه: دادگاه در صورت اثبات وضعیت اعسار با پرداخت اقساطی مهریه و تعیین تعداد اقساط، مبلغ آن‌ها و مبلغی به عنوان پیش پرداخت موافقت می‌کند؛ همچنین اگر مرد تقاضای کاهش مهریه را داشته باشد؛ براساس هزینه‌های زندگی او، میزان درآمدش و در صورت نامتعارف بودن مهریه آن را کاهش می‌دهد.
• رد دادخواست در صورت عدم اثبات اعسار: اگر مدارک و  شواهد ارائه شده، نشان دهنده توانایی مالی مرد برای پرداخت مهریه باشد، دادگاه با درخواست کاهش یا تقسیط مهریه موافقت نمی‌کند؛ در چنین مواردی مرد باید مهریه را به صورت کامل پرداخت کند و در صورت عدم پرداخت اقدامات اجرایی نظیر: توقیف اموال یا ممنوع‌الخروجی او انجام می‌شود.
• حفظ حقوق زوجه: دادگاه موظف است؛ در صورت پذیرش درخواست کاهش یا اقساط مهریه، حقوق زوجه را در نظر گرفته و از زیان مالی به او جلوگیری نماید و در مواردی زوجین را به مذاکره و توافق برای انتخاب راه حلی عادلانه برای پرداخت مهریه تشویق می‌کند.

در چه مواردی مرد نمی‌تواند درخواست کاهش مهریه را بدهد؟

اگر مهریه در میزان عقد از نوع عندالمطالبه و مشخص باشد، مرد نمی‌تواند بدون رضایت زن مهریه را کاهش دهد؛ همچنین اگر او ادعا کند که توانایی پرداخت مهریه را ندارد، اما دادگاه تشخیص دهد که دارای اموال یا درآمد کافی است با درخواست او جهت کاهش مهریه موافقت نمی‌کند؛ از طرفی در صورتی که  دادگاه مهریه را تقسیط کرده باشد و مرد توانایی پرداخت اقساط مهریه را داشته باشد، امکان کاهش مجدد مهریه وجود ندارد.

اگر درآمد مرد ثابت باشد و دچار ورشکستگی تا تغییر نامطلوب در وضعیت اقتصادی خود نشده باشد، امکان کاهش مهریه وجود ندارد. یکی دیگر از مواردی که مرد نمی‌تواند، مهریه را کاهش دهد، ضمانت شخص ثالث برای پرداخت مهریه است؛ زیرا تعهد پرداخت مهریه به عهده ضامن است و مرد نمی تواند در این مورد دادخواست کاهش مهریه را به دادگاه بدهد.

لازم به ذکر است که صرفاً به خاطر ادعای مرد بر عدم توانایی در پرداخت مهریه، بدون ارائه مدارک معتبر نظیر: مستندات مالی و بانکی به دادگاه کاهش مهریه قابل پذیرش نیست و به طور کلی کاهش مهریه تنها در شرایطی امکان پذیر است که مرد بتواند عسر و حرج خودش را به دادگاه ثابت کند یا زن با کاهش مهریه موافقت کند.

سخن پایانی

دادگاه خانواده تنها در صورتی با تعدیل مهریه موافقت می‌کند که عدم توانایی پرداخت آن از طرف مرد برای آن به اثبات برسد یا زن برای کاهش مهریه با مرد توافق کند؛ بنابراین توصیه می‌شود، قبل از هر اقدام قانونی با وکلای مجرب در وب‌سایت‌های معتبر حقوقی از جمله: وکیل جو، وکیل تو (vakileto.net) و… مشاوره حقوقی داشته باشید تا به نتیجه مطلوب برسید؛ به نظر شما آیا در صورت انتقال اموال مرد به غیر دادگاه درخواست او را برای کاهش مهریه می‌پذیرد؟ لطفاً پاسخ خود را در این زمینه از طریق کامنت با ما به اشتراک بگذارید.