آیا برای انحصار وراثت دریافت گواهی الزامی است؟

زمانی که شخصی فوت می‌کند و گواهی فوت صادر می‌شود، سیستم ثبتی یکپارچه کشور شناسنامه فرد را باطل می‌کند. همچنین اموال متوفی مسدود شده و امکان انتقال آنها وجود ندارد؛‌حتی نمی‌توان از حساب بانکی متوفی پولی برداشت کرد. بنابراین حق هیچگونه تصرفی تا زمان دریافت گواهی انحصار وراثت ممکن نیست. بنابراین می‌توان گفت که ضروری‌ترین کار بعد از فوت یک فرد برای وارثین دریافت گواهی انحصار وراثت است.

البته دریافت سریع گواهی انحصار وراثت یک مزیت دیگر نیز دارد؛ این گواهی میزان سهم الارث هر فرد را مشخص می‌کند و از طرح دعاوی که ممکن است در آینده رخ بدهد پیشگیری می‌کند. بنابراین اقدام برای دریافت انحصار ورثه به خصوص در مواردی که تعداد وراث زیاد است بسیار ضروری است. البته دریافت این گواهی و اجرای آن شرایط و قوانینی دارد که در ادامه به بررسی آن می‌پردازیم:

قوانین اجرای انحصار وراثت

تعیین ورثه و میزان سهم الارث باید توسط مرجع قانونی و مطابق با قانون کشور صورت بگیرد. البته وصیت نامه معتبر نیز می‌تواند در تعیین ورثه نقش داشته باشد. رأیی که دادگاه برای تعیین ورثه و میزان سهم آنها از ارث صادر می‌کند، گواهی انحصار وراثت نام دارد. اسم این گواهی نیز معنای منحصر کردن ورثه به تعداد خاصی از افراد است. اما مهم‌ترین قوانین مربوط به اجرای انحصار وراثت شامل:

تعیین وارث

رابطه میان افراد یا نسبی و یا سببی است. افرادی که به صورت نسبی یا سببی با یک دیگر ارتباط دارند از هم ارث می برند. البته وراث باید قبل از اینکه مالکیت قطعی بر تمام اموال پیدا کنند، دیون متوفی مثل وصایا، دیون مالی، کفن و قبر و … را ادا نمایند.

وراثت بدان معناست که فرزندان فرد، پدر و مادر، اجداد پدری و مادری و … می‌توانند از فرد ارث ببرند یا ارث بردن خواهر وبرادر. با این حال میان این افراد اولویت‌هایی وجود دارد که باعث می‌شود همواره همه این افراد ارث نبرند. اولویت وراث به صورت زیر است:

۱٫      پدر و مادر، فرزندان و نوه‌ها

۲٫      اجداد پدری، مادری و خواهر و برادر

۳٫      عمه، عمو، دایی، خاله

توجه داشته باشید که همسر در هیچکدام از این دسته‌ها قرار نمی‌گیرد و همواره ارث می‌برد.

تعیین میزان ارث

برای انحصار وراثت لازم است ابتدا بدانیم که هر فرد چقدر ارث می‌برد. البته میزان سهم الارث را دادگاه در گواهی صادره خود مشخص می‌کند اما به هر حال اطلاع از آن بد نیست.

·         سهم الارث زوجه: اگر متوفی فرزند داشته باشد یک هشتم از اموال او به زوجه می‌رسد. اما اگر فرزندی از ازدواج آنها وجود نداشته باشد و حتی نوه‌ای هم نداشته باشند، یک چهارم اموال به همسر متوفی می‌رسد.

·         سهم الارث زوج: در صورتی که متوفی فرزند داشته باشد یک چهارم از اموال او به همسرش می‌رسد. اما میزان سهم الارث زوج زمانی که متوفی فرزند نداشته باشد یک دوم یا نصف اموال است.

·         سهم الارث پدر یا مادر: اگر متوفی فرزند داشته باشد سهم الارث پدر یا مادر برابر با یک ششم از اموال و اگر فرزندی نداشته باشد سهم ارث پدر یا مادر یک سوم اموال متوفی است.

انواع گواهی انحصار وراثت

بر حسب شرایط متوفی گواهی انحصار وراثت انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

گواهی انحصار وراثت محدود: در صورتی که ارزش اموال به جا مانده از متوفی کمتر از ۵۰ میلیون ریال باشد، باید گواهی محدود دریافت شود. این نوع گواهی پیچیدگی‌هایی مثل انتشار آگهی در روزنامه کثیر الانتشار را ندارد و سریع‌تر صادر می‌شود.

گواهی انحصار وراثت نامحدود: در صورتی که اموال به جا مانده از متوفی بیشتر از ۵۰ میلیون ریال باشد لازم است گواهی نامحدود صادر شود. صدور این گواهی از پیچیدگی‌های بیشتری برخوردار است.

وکیل انحصار وراثت

در بسیاری از موارد وراث با هم به توافق می‌رسند و می‌توانند با مشارکت یکدیگر اموال را در مسیر قانونی منتقل کنند. علاوه بر این گواهی انحصار وراثت به انتقال سالم اموال به وراث کمک می‌کند. گاهی ممکن است اعتراضی نسبت به گواهی انحصار وراثت وجود داشته باشد و حتی وارث دیگری برای متوفی پیدا شود. در این صورت وکیل انحصار وراثت می‌تواند به شما کمک کند تا به حقوق خود از اموال متوفی برسید.

معمولاً پرونده‌های انحصار وراثت از پیچیدگی‌های زیادی برخوردار هستند و اگر وکیل مجرب به شما کمک نکند، ممکن است دعوی آن طور که شما می‌خواهید طی نشود.